Tổng Thống Donald Trump tuyên bố hôm Chủ Nhật, 9 Tháng Mười Một, rằng mỗi người dân Mỹ sẽ nhận được ít nhất $2,000 từ nguồn thu thuế nhập cảng (tariff) do chính phủ thu được trong năm nay, theo trang tin The Hill.
Thượng Viện bỏ phiếu 60 – 40 trong một bước quan trọng tiến tới mở cửa chính phủ
“Mức lợi nhuận từ tariff khiến mỗi người (trừ những người có thu nhập cao) sẽ được nhận ít nhất $2,000!,” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social, đồng thời gọi những ai phản đối thuế quan là “kẻ ngu ngốc (FOOLS!).”
Tuy nhiên, kế hoạch này chưa có cơ sở pháp lý và sẽ cần Quốc Hội thông qua.
Mâu thuẫn trong các tuyên bố
Ý tưởng này không phải là mới, nhưng rất mâu thuẫn với những tuyên bố trước đó của giới chức chính quyền Trump và ngay chính cả tổng thống.
Mùa Hè vừa qua, Thượng Nghị Sĩ Josh Hawley (Cộng Hòa – Missouri) giới thiệu một dự luật tương tự, đề nghị trả lại $600 cho hầu hết người Mỹ và con cái phụ thuộc, gọi đó là “tariff rebate” tức hoàn tiền từ thuế quan.
“Dự luật của tôi cho phép người lao động Mỹ được hưởng lợi từ khoản tiền mà các thuế quan của ông Trump đang mang về cho đất nước,” ông Hawley nói.
Nhưng Bộ Trưởng Tài Chính Scott Bessent lại cho biết trên kênh CNBC hồi Tháng 8 rằng ưu tiên hàng đầu của chính phủ là dùng nguồn thu thuế quan để trả nợ công, hiện đã vượt $38.12 ngàn tỷ.
Ngay chính ông Trump trong tin nhắn gần đây cũng nhắc lại rằng “số tiền khổng lồ từ thuế quan sẽ được dùng để trả nợ quốc gia khổng lồ này.”
Thực tế thu thuế quan và gánh nặng cho người tiêu dùng
Theo Bộ Ngân Khố Mỹ, chính phủ chỉ thu được $195 tỷ tiền thuế nhập cảng trong ba quý đầu năm nay, theo báo cáo Tháng Chín.
Con số này thấp hơn rất xa so với mức cần thiết để chi trả cho $2,000 cho mỗi người Mỹ, vốn sẽ đòi hỏi hàng ngàn tỷ đô-la, một con số không thực tế về mặt ngân sách.
Ngoài ra, theo Đại Học Yale, đến ngày 17 Tháng Mười, người tiêu dùng Mỹ đang phải chịu mức thuế nhập khẩu trung bình 18%, mức cao nhất kể từ năm 1934.
Sau khi ông Trump áp thuế diện rộng lên các đối tác thương mại toàn cầu hồi Tháng Tư, các doanh nghiệp đã chuyển phần chi phí thuế này vào giá bán, khiến người dân phải trả giá hàng hoá cao hơn.
Nói một cách thẳng thắn: Thuế quan tariff là một khoản thuế đánh vào người tiêu thụ ở Mỹ.
Thuế quan tariff là một loại thuế trên dân Mỹ
Tại phiên điều trần tại Tối Cao Pháp Viện hôm Thứ Tư, 5 Tháng Mười Một, liên quan đến thẩm quyền của tổng thống trong việc tự ý áp đặt thuế quan (tariff), một vụ việc mang tính bước ngoặt trong cuộc đối đầu giữa quyền hành pháp và quyền lập pháp.
Phiên điều trần này là kết quả của các thách thức pháp lý đối với chính sách thuế quan của Tổng Thống Donald Trump, người đã viện dẫn Đạo Luật Khẩn Cấp Kinh Tế Quốc Tế (International Emergency Economic Powers Act – IEEPA) để tự ban hành hàng loạt mức thuế nhập cảng, mà không có sự chấp thuận của Quốc Hội.
Chánh Án John Roberts là người đặt câu hỏi then chốt nhất trong toàn bộ phiên điều trần. Ông nói: “Nếu tariff là một loại thuế, thì theo Hiến Pháp, quyền đánh thuế phải thuộc về Quốc Hội, không phải tổng thống.”
Vị chủ tịch toà tối cao nước Mỹ nhấn mạnh rằng việc tổng thống tự ý mở rộng định nghĩa “khẩn cấp kinh tế” để áp dụng thuế lên hàng hoá nhập cảng là một tiền lệ nguy hiểm, bởi điều đó có thể biến mọi chính sách thương mại thành sắc lệnh hành pháp, vượt ra ngoài cơ chế kiểm soát của Quốc Hội.
Khi được hỏi trực tiếp bởi Chánh Án Roberts rằng “ông có công nhận tariff là một loại thuế hay không?” Tổng Chưởng Lý John Sauer, cố vấn pháp lý của chính quyền Trump, buộc phải thừa nhận: “Vâng, về bản chất kinh tế, đúng là tariff là một loại thuế đánh lên hàng nhập cảng.”
Ngay sau câu trả lời ấy, ông Roberts phản ứng sắc bén: “Nếu vậy, thì tổng thống không thể tự đánh thuế mà không có nghị quyết của Quốc Hội. Điều đó đi ngược nguyên tắc căn bản của Hiến Pháp.”
Con rắn nuốt cái đuôi chính nó
Các nhà kinh tế cho rằng ý tưởng “phát tiền từ thuế quan” là một vòng luẩn quẩn, chính phủ đánh thuế hàng hoá nhập cảng khiến giá tiêu dùng tăng, rồi lại dùng số tiền đó phát cho dân như một “phần thưởng.”
Nhiều chuyên gia gọi đây là “con rắn ăn cái đuôi của chính nó,” vì nguồn tiền mà người dân nhận được thực chất chính là khoản họ đã phải trả thêm khi mua hàng.
Nếu kế hoạch của ông Trump thành hiện thực, người dân có thể nhận được vài ngàn đô la, nhưng chi phí sinh hoạt tăng, lạm phát cao, và giá hàng nhập đắt đỏ có thể khiến phần “lợi tức” ấy không đủ bù đắp thiệt hại.
Các nhà lập pháp tại Washington vẫn đang chờ Tòa Bạch Ốc làm rõ chi tiết kế hoạch của tổng thống.
Cho đến lúc này, lời hứa “$2,000 cho mỗi người Mỹ” vẫn chỉ là một tuyên bố chính trị đầy tham vọng và cũng là một phép toán kinh tế mà các chuyên gia gọi là “cái đầu tự nuốt cái đuôi.”
Theo MPL/NVO
Comments powered by CComment