Sau khi Eric Swalwell từ chức dân biểu và rút khỏi đường đua tranh ghế thống đốc California trước loạt bê bối lang chạ và tấn công tình dục, chiến dịch tranh cử thống đốc California nóng ran hẳn. Với tình trạng nhốn nháo hiện tại, nếu cuộc bầu cử sơ bộ ngày 2 Tháng Sáu sắp tới, không ứng cử viên Dân Chủ nào giành được hai vé dẫn đầu để tranh nhau trong cuộc tổng tuyển cử vào Tháng Mười Một thì coi như Dân Chủ “chết thảm” ngay trên sân nhà…
Một cuộc đua “kỳ lạ” và là “một mớ hỗn độn”
Theo luật bầu cử thống đốc California, cuộc bầu cử sơ bộ vào Tháng Sáu sẽ chọn ra hai người dẫn đầu (top-two primaries), nghĩa là hai ứng viên giành được số phiếu cao nhất (bất kể thuộc đảng phái nào) sẽ cùng bước vào vòng tổng tuyển cử diễn ra vào Tháng Mười Một. Cho đến thời điểm này, phe Dân Chủ chưa có ứng cử viên nào thật sự nổi bật. Chỉ có mỗi Eric Swalwell được xem là sáng giá nhất thì bây giờ đã bị loại khỏi đường đua. Giới quan sát nhìn chung có cùng nhận định: trong bảy ứng cử viên Dân Chủ hiện tại, không nhân vật nào thật sự sáng chói và có sức thuyết phục.
Chuyên gia thăm dò dư luận David Binder (từng tổ chức chiến dịch thăm dò cho cựu Phó Tổng Thống Kamala Harris và Thống Đốc Gavin Newsom) nói rằng “chẳng có ai thực sự khuấy động được tinh thần cử tri cả…” Nhìn những gương mặt Dân Chủ trên toàn quốc đang ít nhiều gây sóng gió và mang lại luồng sinh khí mới cho Dân Chủ, chẳng hạn James Talarico, Zohran Mamdani hay Alexandria Ocasio-Cortez, có thể thấy họ đều là người trẻ, biết khuấy động cử tri bằng nhiều chiêu trò truyền thông và bản thân họ có sức hút cá nhân không thể không thừa nhận.
Trong khi đó, dàn ứng viên Dân Chủ trên đường đua thống đốc California lại khá mờ nhạt. Những ngày đầu, cựu Dân Biểu Katie Porter từng vươn lên vị trí đầu bảng nhưng mức độ ủng hộ bà nhanh chóng giảm nghiêm trọng sau khi xuất hiện đoạn video ghi lại cảnh bà lớn tiếng quát một phóng viên truyền hình. Đối thủ chính của bà trong giai đoạn đầu – Xavier Becerra (cựu bộ trưởng Tư Pháp tiểu bang kiêm cựu bộ trưởng Y Tế và Dịch Vụ Nhân Sinh Liên Bang) – lại loay hoay không biết làm thế nào để thiên hạ chú ý mình. Nhận định tương tự cũng đúng với ứng cử viên Antonio Villaraigosa (người gốc Latin đầu tiên trong hơn một thế kỷ giành được ghế thị trưởng Los Angeles hồi năm 2014) hay hai ứng cử viên Betty Yee và Tony Thurmond.
Cần nói thêm, phe Cộng Hòa hiện có hai ứng viên Chad Bianco; Steve Hilton. Phe Dân Chủ có bảy: Katie Porter; Tom Steyer; Matt Mahan; Betty Yee; Xavier Becerra; Antonio Villaraigosa; Tony Thurmond.
Vấn đề đáng nói nhất là tâm lý cử tri. Trong bối cảnh chính trị Mỹ dở dở ương ương, tốt không ra tốt mà xấu cũng chưa hẳn xấu, cử tri có tâm lý không thiết tha chính trị. The Washington Post cho biết, giữa Tháng Ba, cuộc khảo sát do Viện Nghiên Cứu Chính Phủ Thuộc Đại Học UC Berkeley thực hiện cho thấy có một tỷ lệ cử tri đáng kể không đưa ra ý kiến về các ứng cử viên tranh chức thống đốc. Không ứng viên nào nhận được hơn 17% ủng hộ. Điều đáng nói nữa là hai ứng cử viên dẫn đầu đều thuộc đảng Cộng Hòa.
Như nhận định của Garry South, chiến lược gia kỳ cựu thuộc Đảng Dân Chủ (từng tham gia bốn chiến dịch tranh cử thống đốc California), đây là cuộc đua “kỳ lạ nhất” của tiểu bang trong thời gian gần đây; và với sự xuất hiện đến bảy ứng viên Dân Chủ mà không nhân vật nào thật sự sáng sủa như kỳ vọng cử tri thì tất cả “thật sự là một mớ hỗn độn” – Garry South nói.
Tại đại hội Đảng Dân Chủ tổ chức ở San Francisco vào Tháng Hai, tâm lý chia rẽ đã thể hiện rõ khi không ứng viên Dân chủ nào giành đủ số phiếu đại biểu để được đề cử chức thống đốc. Về lý thuyết, việc phe Dân chủ có quá nhiều ứng viên phân tán có thể dẫn đến một tình huống trớ trêu là Dân chủ giết nhau và cuối cùng chẳng có ai trong Dân chủ lọt vào vòng “bán kết.” Tuy nhiên, điều đó rất khó xảy ra mà nguyên cớ là do Trump.
Thay vì để hai ứng viên Cộng Hòa (Chad Bianco và Steve Hilton) “tự lực cánh sinh,” Trump lại “dại dột” công khai ủng hộ Steve Hilton. Nếu cử tri Cộng Hòa nghe theo sự dẫn dắt của Trump, nhiều nhà quan sát dự đoán tỷ lệ ủng hộ dành cho Chad Bianco gần như chắc chắn giảm, tạo cơ hội cho ít nhất một ứng viên Dân Chủ vượt lên nhân vật này.
Cho đến trung tuần Tháng Tư, Đảng Cộng Hòa tại California chưa đưa ra ủng hộ chính thức dành cho bất kỳ ứng cử viên nào thuộc đảng mình. Cả Steve Hilton lẫn Chad Bianco đều không đạt được ngưỡng 60% phiếu cần thiết để được ủng hộ từ các đại biểu của đảng. Thay vào đó, các đại biểu lại đi ngược lại ý kiến Trump khi dành 49% ủng hộ cho Bianco so với 44% cho Hilton.
Christian Grose, giáo sư khoa học chính trị tại USC (University of Southern California), nhận định, sự ủng hộ của Trump (yếu tố được đánh giá có tầm ảnh hưởng lớn hơn nhiều so với việc Eric Swalwell rút lui khỏi cuộc đua) khiến cho khả năng một ứng viên Dân Chủ và một ứng viên Cộng Hòa cùng lọt vào vòng tổng tuyển cử trở nên rất khả thi.
Christian Grose dự đoán khả năng xảy ra cuộc đối đầu nội bộ giữa hai ứng viên Cộng Hòa tại vòng tổng tuyển cử chỉ dao động trong khoảng từ 5% đến 8%; còn về việc ứng viên Dân Chủ nào nắm giữ cơ hội cao nhất để trở thành thống đốc thì, theo Christian Grose, vẫn là một ẩn số chưa ai có thể đoán định chính xác.
Tom Steyer
Về phe Dân Chủ, nhân vật ít nhiều gây chú ý hiện tại là Tom Steyer. Lý do chủ yếu nằm ở ưu thế tài chính áp đảo của ông. Tính đến trung tuần Tháng Tư, Tom Steyer đã chi gần $116 triệu cho chiến dịch quảng cáo. Số tiền khổng lồ này chiếm khoảng ba phần tư tổng số tiền quảng cáo được chi bởi tất cả ứng viên từ cả hai đảng; và gần gấp bốn con số $33 triệu mà Gavin Newsom chi cho chiến dịch tranh cử thống đốc năm 2018. Chuyên gia tư vấn truyền thông Lara Bergthold nhận định, “theo thông lệ, tôi có thể nói cuộc đua này coi như ngã ngũ, bởi lẽ tiềm lực tài chính của Tom Steyer lấn át mọi yếu tố khác. Trong dàn ứng viên đông đảo như thế này, tiền bạc và độ nhận diện tên tuổi đóng vai trò then chốt.”
Tuy nhiên, tương tự các chiến lược gia Đảng Dân chủ khác, Lara Bergthold cũng thừa nhận rằng bà hoàn toàn không cảm thấy Tom Steyer có thể có được kết quả như mong đợi. Trong lịch sử tranh cử thống đốc California, xài tiền xả láng không phải bao giờ cũng mang lại chiến thắng. Ứng cử viên Al Checchi đã thất bại dù chi mạnh tay trong chiến dịch tranh cử thống đốc California năm 1998.
Dù thế nào, Tom Steyer vẫn là nhân vật đáng để ý nhất sau khi Eric Swalwell rời đường đua. Ban đầu, nhiều người tỏ vẻ hoài nghi khi vị tỷ phú kiêm nhà hoạt động vì khí hậu này ráo riết chuẩn bị cho cuộc đua. Năm 2020, Tom Steyer từng ném ra cửa sổ khoảng $340 triệu để tranh cử tổng thống. Với nhiều nhà quan sát, hành động trên chẳng khác gì trò quảng bá “làm đẹp tên tuổi” không có giá trị thiết thực hay ý nghĩa gì.
Tuy nhiên, lần này, với cuộc đua hẹp hơn, ở tầm tiểu bang, Tom Steyer có thể “lấy thịt đè người.” Việc mạnh tay chi tiêu đã giúp Steyer từng bước thoát khỏi mức tỷ lệ ủng hộ thấp chỉ ở hàng đơn vị để vươn lên nhóm thượng tầng trong một cuộc đua nội bộ vốn đang vô cùng chật chội và nghẹt thở. Ngay khi Eric Swalwell rút lui, Tom Steyer hoàn toàn chiếm lĩnh sóng truyền hình và phát thanh. Tần suất phát sóng các đoạn quảng cáo dày đặc đến mức hình ảnh ông gần như xuất hiện mọi nơi trên các thị trường truyền thông đắt đỏ ở California.
Mới đây, Hiệp Hội Giáo Chức California (California Teachers Association, CTA) – một tổ chức có tầm ảnh hưởng và trọng lượng chính trị đáng kể, vốn trước đó tuyên bố ủng hộ Eric Swalwell – đã chuyển sang dồn toàn bộ ủng hộ cho Tom Steyer. Thậm chí Trump cũng bắt đầu để mắt tới ông. Việc nhận được ủng hộ từ CTA được xem là một thắng lợi lớn đối với Tom Steyer. Rất có thể sẽ có thêm ủng hộ từ những tổ chức khác tiếp theo. Trong chiến dịch tranh cử, Tom Steyer luôn nỗ lực thu hút sự ủng hộ từ giới lao động. Ông cam kết đấu tranh cho những ưu tiên đột phá, chẳng hạn tăng thuế tài sản thương mại – một mục tiêu mà các nghiệp đoàn theo đuổi từ lâu nhưng chưa đạt được.
Dù thế nào, như đã nói, Tom Steyer vẫn chưa thể vươn lên trở thành ứng viên dẫn đầu một cách tuyệt đối. Addisu Demissie – chuyên gia tư vấn chiến lược thuộc Đảng Dân chủ và là người dày dạn kinh nghiệm trong các cuộc đua cấp tiểu bang – nhận định, “tín hiệu cảnh báo đáng chú ý ở đây là, ông ấy (Tom Steyer) đã chi $120 triệu để đạt mức ngang bằng Eric Swalwell, và giờ đây cũng chỉ ngang ngửa Katie Porter, liệu chi thêm $120 triệu nữa có thể thay đổi căn bản cục diện này?”
Theo NVO
Comments powered by CComment